Flirten en grenzen: Zo ondersteun je jongeren

Wat blijkt uit ons onderzoek naar flirten en grenzen bij jongeren? Jongeren hebben van hun begeleiders een veilige plek nodig om over flirten en grenzen te leren praten.  

Wees dus gerust: als begeleider moet je zelf geen flirtexpert zijn. Hoe creëer je een veilige ruimte voor een goed gesprek over flirten? Daar helpen wij graag bij met onze aanbevelingen op basis van de onderzoeksresultaten.

1. Begin bij het begin

.Ga er niet zomaar vanuit dat elke jongere interesse heeft in of ervaring met flirten. Begin bij het begin:  

• Waarom flirten jongeren? Niet elke jongere heeft nood aan of zin in een relatie. En dat is oké.  

• Voor zij die wel geïnteresseerd zijn: wat is een goed moment of een goede plek om een flirtpoging te wagen?  

Een open gesprek over het waar en waarom van flirten kan jongeren helpen om hun eigen motivatie of weerstand beter te begrijpen en om de drempel tot de eerste stap indien gewenst te verlagen.  

2. Help druk om te flirten te relativeren

Ondersteun jongeren bij het leren herkennen van interne druk om te flirten. Kijk kritisch naar verwachtingen van henzelf en hun omgeving. Help ze het gevoel dat ze moeten flirten te relativeren.  

De gendergerelateerde verwachtingen samen met de verschillen tussen jongens en meisjes over thema’s zoals grenzen en afwijzing vragen om een gendersensitieve relationele opvoeding over flirten.

• Maak gendergerelateerde verwachtingen en maatschappelijke rolpatronen bespreekbaar. Vraag hoe zij deze verwachtingen en rolpatronen ervaren.
• Maak ruimte voor de flirtervaringen van alle jongeren – jongens, meisjes en queer jongeren – zodat alle jongeren hun eigen flirtstijl en -tempo kunnen ontdekken. 

Tip!

Stel vragen zoals … 

• “Heb jij het gevoel dat je moet flirten? Wie of wat geeft je dat gevoel?” 

• “Welke verwachtingen hebben anderen van jou in verband met flirten?” 

• “Zijn die verwachtingen anders voor jongens en meisjes? En voor heteroseksuele en queer jongeren?” 

3. Help bij grenzen te herkennen, te respecteren en erop te reageren

Met een gesprek over grenzen en respect tijdens flirten kun je als begeleider veel betekenen, want daarvoor praten jongeren onderling nog veel minder. 

Doe dat stap voor stap: 

1. Leer jongeren leren om grenzen en signalen van grenzen te herkennen: via de woorden en het gedrag van een persoon, maar ook via gezichtsuitdrukkingen en lichaamstaal.  Twijfelen ze over signalen? Raad dan aan om toestemming te vragen. 
2. Leer jongeren die grenzen, wanneer ze die herkennen, te respecteren en een ‘nee’ te aanvaarden.
3. Een belangrijke extra stap: Normaliseer dat stap 1 wel eens zal mislukken en leer jongeren hoe ze herstelgericht kunnen reageren wanneer ze een flirtgrens overschrijden.  
4. Leer jongeren weerbaar flirten door hun eigen flirtgrenzen te leren kennen en te ontdekken hoe ze die kunnen uitspreken of tonen. Grenzen zijn altijd tweerichtingsverkeer.

4. Kaart afwijzing aan

Het thema afwijzing valt niet los te koppelen van het thema grenzen. Want elke afwijzing is een grens. En veel grenzen kunnen aanvoelen als een afwijzing. Maar! Angst voor afwijzing zou niet mogen leiden tot een minder aanvaardende houding tegenover een ‘nee’. 

Help jongeren om een ‘nee’ niet te internaliseren (‘ik ben niet goed genoeg’), maar wel te evalueren (‘wat liep er mis’). Dan kunnen ze de manier waarop ze flirten eventueel bijsturen. 

• Normaliseer afgewezen worden. Dit hoort bij flirten. Het betekent niet dat je niet goed genoeg bent – wel dat die persoon iets anders wil.  

• Help jongeren om verschillende perspectieven op een situatie van afwijzing te belichten en de belangrijke link met grenzen te leggen.  

Tips! 

• Het kan hoogdrempelig zijn voor jongeren om persoonlijke ervaringen en voorbeeldsituaties over grenzen en afwijzing te bespreken. Schakel dan over naar hypothetische voorbeeldsituaties. Of laat jongeren reageren als omstaander, bijvoorbeeld via de 5 A’s van Sensoa.   

• Bespreek (hypothetische) situaties met jongeren waarin grenzen vaag zijn of signalen onduidelijk. Hoe zouden zij de situatie inschatten? Hoe zouden zij reageren? 

• Leg de nadruk op herstelgedrag en oefen op flirten bijsturen. Wat doe je als je een grens overschreed tijdens het flirten? Hoe reageer je op afwijzing? Wat doe je volgende keer anders? 

5. Laat jongeren leren van anderen

Als begeleider sta je er niet alleen voor. Uit de interviews blijkt dat van veel personen, direct en indirect, wel iets te leren valt over flirten.  

• Het lijkt bijvoorbeeld de moeite om flirttaboes aan de eettafel te helpen doorbreken. Want jongeren leren ook thuis te flirten. Bijvoorbeeld? Dankzij de gesprekken tussen een zus en haar vriendinnen die ze mee volgen. 

• Wil je als jongere flirten met meisjes? Luister dan zeker eens naar de flirttips en -ervaringen van meisjes. Hoe ervaren zij flirten? Wat vinden zij (niet) fijn?  Deze tip kunnen we trouwens toepassen op verschillende doelgroepen. Wil je flirten met jongens? Luister naar de flirtervaringen van jongens. Wil je flirten met queer personen? Je raadt het al! 

• Ook de media kunnen een bron van flirtinspiratie zijn voor jongeren, bijvoorbeeld via filmpersonages die flirten, maar help jongeren om kritisch te kijken naar stereotypen. 

6. Laat jongeren leren van elkaar

Vergeet ten slotte niet om op tijd jongeren aan het woord te laten. Zij kunnen als de beste flirtadvies geven, steun bieden in moeilijke situaties en persoonlijke verhalen delen waaruit anderen kunnen leren. Dat blijkt uit de interviews tijdens het onderzoek.

Tips!

• Laat jongeren advies formuleren aan elkaar: do’s en don’ts over flirten en leren omgaan met grenzen en afwijzing. Wat hebben jongeren al doende geleerd? Wat willen ze elkaar graag meegeven? 

• Vergeet niet dat lachen mag: lachen helpt moeilijke momenten te relativeren en samen lachen schept een band. 

• Moedig emotionele openheid en steun aan: soms is het niet grappig en ook die situaties zijn belangrijk om te bespreken. Flirten is nu eenmaal niet gemakkelijk.  

• Gebruik de talrijke quotes uit het onderzoeksrapport om het gesprek te openen en te polsen naar eigen ervaringen en inzichten. 

Meer over dit onderzoek

Ontdek alle details over dit onderzoek in het onderzoeksrapport ‘Jongeren over flirten’.