Hoe kan je omgaan met weerstand?
Weerstand in je groep is vaak echt vervelend. Je hebt al van alles geprobeerd, maar een aantal deelnemers blijven in weerstand gaan. Wat nu? Gebruik onze antwoorden op veelgestelde vragen over omgaan met weerstand!
1. Waarom is er weerstand?
Weerstand in groepen is een vorm van afkeer, tegenstand of tegenwerking. Weerstand is een poging tot zelfbescherming. Deelnemers kunnen zich onveilig voelen omdat:
- verandering moeilijk is
- er iets van hen wordt gevraagd waarvan ze het gevoel hebben dat ze daar niet in kunnen meegaan
- ze niet weten waar de activiteit hen naartoe zal brengen
Door weerstand hoopt het groepslid dat de vervelende interventie zal stoppen.
2. Is weerstand deel van een groepsproces?
Bekijk weerstand als deel van een groepsproces en niet als de vervelende of weerbarstige eigenschap van een groepslid. Zo niet, dan blijf je die persoon echt ongelofelijk irritant vinden. En dat maakt de weerstand helaas alleen maar groter.
3. Moet je weerstand persoonlijk nemen?
Nee, neem weerstand niet persoonlijk. Het gaat meer over de deelnemer dan over jou als begeleider. Wist je dat weerstand eigenlijk een teken is van betrokkenheid bij jouw les of vorming? Het laat die persoon niet koud.
4. Op welke manieren uit weerstand zich?
Weerstand manifesteert zich op drie manieren:
- Fight: discussiëren, manipuleren, ...
- Flight: Wegjagen, niet meedoen aan de opdracht, ...
- Freeze: zich mentaal afsluiten, aan de kant staan, ...
Probeer de eerste signalen snel te herkennen.
5. Wat kan je doen bij weerstand in de groep?
1. Neem een stap terug bij weerstand
Volgens het comfort/strech.panic-model van specialist in avontuurlijk leren Karl Rohnke motiveert een goede begeleider kinderen en jongeren om (mentaal) te stretchen zonder dat ze in de paniekzone terechtkomen.
Te veel stretch kan snel tot weerstand leiden. Las wat opdrachten in die voor je groep comfortabel en leuk zijn.
2. Benoem de weerstand
Benoem wat je ziet op een niet-veroordelende manier en werk oplossingsgericht.
Bijvoorbeeld: 'Ik zag dat je tijdens de opdracht aan de kant ging staan. Wat maakte dat dat gebeurde?'
3. Ga mee met de weerstand
Ga mee met de weerstand in plaats van ertegen in te gaan. Dat zorgt anders voor serieuze frictie en meer onveligheid. Participatief werken werkt meestal goed. Zoek samen naar een oplossing., veiligheid, enzovoort.
Bijvoorbeeld: 'Hoe kunnen we ervoor zorgen dat iedereen zich oké voelt?'
4. Zet humor in
Een te directe aanpak kan het gevoel van onveiligheid alleen maar vergroten. Dat wil uiteraard niet zeggen dat jij de groepsleden moet uitlachen.
5. Doe een oefening rond weerstand
Laat de deelnemers stilstaan bij wat hun kwaad/geïrriteerd/onzeker maakt tijdens het groepsmoment. Zelfkennis helpt om weerstand te vermijden.
6. Moet je weerstand in de groep ernstig nemen?
Neem weerstand ernstig. Maar vestig er niet alle aandacht op. Als een aantal groepsleden het moeilijk hebben, is het een valkuil om je programma helemaal voor hen aan te passen. Zorg dat je focus altijd altijd bij de hele groep blijft.
Nog veel meer tips voor begeleiders van groepen

- Hoe gebruik je het comfort/panic/stretch-model?
- Maak je altijd afspraken met een groep?
- Hoe kanje een drukke, chaotische groep begrenzen?
- Hoe zet je verbindende communicatie in?
- ...
Versterk je begeleidershouding met tips van onze experts! Download onze gratis handleiding Werken met groepen.
Schakel onze specialisten in om jouw team te versterken in begeleidershouding:
- vorming begeleidershouding
- vorming begeleidershouding talentgericht werken
- vorming begeleidershouding pestpreventie
- vorming begeleidershouding relaties en seksualiteit
- vorming begeleidershouding seksueel grensoverschrijdend gedrag
- vorming begeleidershouding weerbaar op het web
Bron:
Rohnke, K. E. (1989). Cowstails & Cobras II: A Guide to Games, Initiatives, Ropes Courses and Adventure Curriculum (Illustrated edition)