Waarom we het met jongeren over seksuele grenzen moeten hebben. En hoe je dat doet.
We moeten het gesprek over seksuele grenzen aangaan met jongeren. Hoe kan je als begeleider jongeren sensibiliseren rond seksueel grensoverschrijdend gedrag? Hoe en wanneer reageer je in deze rol op seksueel gedrag?
Experimenteren en (wederzijdse) grenzen aftasten hoort bij opgroeien. Wanneer gaat bepaald seksueel gedrag over een grens? En wanneer reageer je? Hoe reageer je als omstaander op seksueel grensoverschrijdend gedrag?
Onze specialisten relationele en seksuele vorming geven 3 tips:
- Leer lichamelijke, psychische en seksuele grenzen aangeven.
- Help bij grenzen te herkennen, te respecteren en erop te reageren.
- Ga ook het gesprek aan over wenselijk gedrag.
Waarom grenzen bespreekbaar maken bij jongeren?
Naar aanleiding van een debat in De Afspraak (VRT) laait het maatschappelijke debat over seksuele intimidatie, straatintimidatie en ander seksueel grensoverschrijdend gedrag weer op. Onderzoek van Plan International toont bijvoorbeeld aan dat bijna alle Belgische jonge vrouwen al te maken kregen met seksuele intimidatie op straat.
Ook uit onze eigen onderzoeken naar de leefwereld van jongeren wordt de noodzaak om het over grenzen te hebben duidelijk. Zo bleek uit ons onderzoek naar schaamte bij jongeren (2024) dat ongeveer een op de tien jongeren zich schaamt over het niet durven aangeven en zelfs het hébben van seksuele grenzen (sommige dingen niet willen doen). Een op negen rapporteerde schaamte over seksuele ervaringen die ze eigenlijk niet wilden en dat stijgt naar 20% als het gaat over schaamte over andere manieren waarop hun seksuele grenzen al overschreden werden (bv. opmerkingen, aanrakingen).
Vandaar ons vervolgonderzoek naar flirten en grenzen in 2025. Dat wees dan weer uit dat jongeren amper met elkaar praten over het onderwerp grenzen.
Hoe maak je seksueel grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar?
1. Leer lichamelijke, psychische en seksuele grenzen aangeven
Leer kinderen en jongeren hun lichamelijke, psychische en seksuele grenzen aangeven. Ook dat is belangrijk bij seksuele opvoeding. Kinderen en jongeren die over hun gevoelens, wensen en grenzen kunnen communiceren, zullen minder vaak slachtoffer of dader worden van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Daarom is het belangrijk dat je al vanaf jonge leeftijd grenzen en weerbaarheid bespreekbaar maakt.
2. Help bij grenzen te herkennen, te respecteren en erop te reageren
Uit ons onderzoek over flirten, afwijzing en grenzen bij jongeren blijkt dat je als begeleider veel kan betekenen met een gesprek over grenzen en respect tijdens flirten. Want daarvoor praten jongeren onderling amper.
- Stap 1. Leer jongeren om grenzen en signalen van grenzen te herkennen: via de woorden en het gedrag van een persoon, maar ook via gezichtsuitdrukkingen en lichaamstaal. Twijfelen ze over signalen? Raad dan aan om toestemming te vragen.
- Stap 2: Leer jongeren die grenzen, wanneer ze die herkennen, te respecteren en een ‘nee’ te aanvaarden.
- Stap 3. Normaliseer dat stap 1 wel eens zal mislukken en leer jongeren hoe ze herstelgericht kunnen reageren wanneer ze een flirtgrens overschrijden.
- Stap 4: Leer jongeren weerbaar flirten door hun eigen flirtgrenzen te leren kennen en te ontdekken hoe ze die kunnen uitspreken of tonen. Grenzen zijn altijd tweerichtingsverkeer.
3. Ga ook het gesprek aan over wenselijk gedrag
Met jongeren praten over grenzen en grensoverschrijdend gedrag is belangrijk. Maar besteed ook aandacht aan wat er wel wenselijk is. Bied positieve alternatieven aan.
Ondersteuning preventie seksueel grensoverschrijdend gedrag
Wist je dat we in 2025 relationele en seksuele vorming gaven aan 8704 kinderen en jongeren (ofwel 513 groepen)? Onze experten creëerden een ruim aanbod om jouw organisatie te ondersteunen in de preventie van seksueel grensoverschrijdend gedrag.
- Vorming seksueel grensoverschrijdend gedrag aan jongeren
- Vorming begeleidershouding seksueel grensoverschrijdend gedag aan teams
- Vorming integriteitsbeleid
- Traject integriteitsbeleid
- Beleidstraject relaties en seksualiteit
- Oké?! spel over seksueel grensoverschrijdend gedrag voor jongeren
- (N)iets mis mee?! omgaan met seksueel grensoverschrijdend gedrag voor begeleiders
Preventie seksueel grensoverschrijdend gedrag nightlife & uitgaanssector
Ook In het nachtleven kan (seksueel) grensoverschrijdend gedrag helaas voorkomen. Wist je dat we ook al geruime tijd de uitgaanssector ondersteunen in de preventie van seksueel grensoverschrijdend gedrag?
Lees meer over hoe we inzetten op de preventie van seksuele grensoverschrijdend gedrag in het nachtleven..
Bronnen:
